Portal:UNIX
From Mariki
Contents |
Wat is het?
UNIX is een besturings systeem (ook wel Operating System of OS genoemd). Het is oorspronkelijk ontwikkeld door Bell Labs in 1969. Het besturingssysteem wordt veel gebruikt op servers van banken en overheidsorganisaties vanwege zijn stabiliteit en flexibiliteit.
UNIX varianten
| Error creating thumbnail: convert: unable to open image `/var/lib/mediawiki/images/3/32/Unix.png': /usr/lib/ImageMagick-6.6.0/modules-Q16/coders/png.la @ error/blob.c/OpenBlob/2489. convert: unable to open image `/var/lib/mediawiki/images/3/32/Unix.png': @ error/blob.c/OpenBlob/2489. convert: unable to open file `/var/lib/mediawiki/images/3/32/Unix.png' @ error/png.c/ReadPNGImage/2951. convert: missing an image filename `/var/lib/mediawiki/images/thumb/3/32/Unix.png/300px-Unix.png' @ error/convert.c/ConvertImageCommand/2940. |
Tegenwoordig zijn er naast de traditionele commerciele UNIX systemen zoals SCO UNIX en HP-UX ook een aantal verschillende varianten van UNIX voor PC's beschikbaar, te weten:
- Solaris
- BSD (in verschillende varianten)
- Linux
Solaris
Ontwikkeld door Sun Microsystems in 1990. Oorspronkelijk gebaseerd op UNIX System V. Tegenwoordig wordt Solaris commercieel verkocht en is er een Open Source versie genaamd OpenSolaris beschikbaar voor PC's.
BSD
BSD ofwel Berkeley Software Distribution is een versie van UNIX ontwikkeld door de Universiteit van Berkely in 1970. Er zijn veel verschillende op BSD gebaseerde UNIX versies beschikbaar. Een aantal hiervan zijn Open Source en een aantal commercieel Closed Source. De meest bekende zijn:
Linux
Linux is een UNIX variant ontwikkeld door Linus Torvalds in 1991. De naam Linux heeft officieel alleen betrekking op het hart van het besturingssystem de kernel (zie "Hoe werkt het?"). Meestal wordt de Linux kernel gecombineerd met software uit het GNU project om een volwaardig besturingssyteem te krijgen. Dit besturingssyteem wordt officieel aangeduid met GNU/Linux maar vaak afgekort tot Linux.
Linux wordt gebruikt voor veel doeleinden varierend van mobiele telefoons tot ruimtevaart. Meer dan 70% van alle webservers op het internet draait Linux met de Apache webserver software. Maar Linux is ook veruit de meest gebruikte UNIX variant voor op PC's.
Linux is zowel gratis als betaald beschikbaar op het internet en wordt meestal aangeboden in de vorm van een distributie. Dit is een pakket met daarin de Linux kernel en alle software die men nodig heeft voor een volwaardig besturings systeem.
Hoe werkt het?
De basisgedachte achter UNIX is het geheel is meer dan de som van zijn deeltjes. Het besturingssyteem bestaat dan ook uit een hele collectie kleine programma's die samen enorm complexe taken aankunnen. Dit maakt het systeem heel flexibel en is ook de hoofdreden dat het gebruikt wordt in zoveel verschillende systemen.
| Error creating thumbnail: convert: unable to open image `/var/lib/mediawiki/images/9/9e/Linux_structure.png': /usr/lib/ImageMagick-6.6.0/modules-Q16/coders/png.la @ error/blob.c/OpenBlob/2489. convert: unable to open image `/var/lib/mediawiki/images/9/9e/Linux_structure.png': @ error/blob.c/OpenBlob/2489. convert: unable to open file `/var/lib/mediawiki/images/9/9e/Linux_structure.png' @ error/png.c/ReadPNGImage/2951. convert: missing an image filename `/var/lib/mediawiki/images/thumb/9/9e/Linux_structure.png/300px-Linux_structure.png' @ error/convert.c/ConvertImageCommand/2940. |
Het hart van het besturingssyteem is de kernel. Deze zorgt voor het aansturen van hardware en het starten en het verdelen van geheugen en processortijd over programma's. In tegenstelling tot Windows is UNIX van de grond af aan opgebouwd als een multi user en multi tasking besturingssysteem, hierdoor is het gebruikers gedeelte strikt gescheiden van het systeem gedeelte en zijn gebruikers onderling ook geheel onafhankelijk. Door deze structuur is UNIX ook uitermate geschikt voor gebruik in een netwerk. Het internet bestond oorspronkelijk dan ook volledig uit UNIX machines en nog steeds wordt het uit BSD afkomstige TCP/IP netwerk protocol gebruikt door Windows.
Bovenop de kernel ligt de laag welke het opstarten en beheren van applicaties mogelijk maakt. Hiervoor zijn twee alternatieven:
- Command Line
- Dit is de krachtigste manier van werken met UNIX. Via dit programma, de zogenaamde shell kun je met behulp van tekst commando's alle taken uitvoeren met ongekende snelheid.
- Grafische Interface
- Net als Windows heeft UNIX een grafische interface. In tegenstelling tot de situatie bij Windows zijn er voor UNIX verschillende grafische interfaces beschikbaar. De grafische interface bij UNIX bestaat uit twee delen:
- De X server (X Window System)
- De window manager of desktop manager
De X server zorgt voor het tekenen en verplaatsen van structuren (applicaties) op het scherm en de interactie met muis en toetsenbord. De feitelijke gebruikers interface wordt verzorgd door de window manager. Deze zorgt voor de randen om applicaties, minimaliseren, maximaliseren, start menu, knippen/plakken, etc... Een desktop manager is een uitgebreidere vorm van window manager en omvat naast deze basis functionaliteit ook nog een file manager om bestanden mee te beheren en een hele set standaard applicaties voor de meest voorkomende taken. Deze zijn vaak mooi geintegreerd omdat ze gebruik maken van eenzelfde toolkit maar uitwisseling van applicaties is mogelijk.
Hoe kan ik het gebruiken?
UNIX is op de Universiteit beschikbaar via Xwin en in diverse UNIX/Linux Terminal Kamers. Ook is het mogelijk om thuis Linux te installeren. Kijk op de distributiepagina voor meer informatie hierover.
